Co znajdziesz w artykule?
- Nowelizacja Prawa budowlanego 2026: skąd pochodzi i czego dotyczy
- Warunki techniczne budynków 2026: co oznacza 18-miesięczny okres przejściowy
- Zmiany w samorządzie zawodowym architektów i inżynierów budownictwa
- Co powinien zrobić inwestor, deweloper i wykonawca już teraz
- Podsumowanie: stabilizacja, ale nie bez ryzyk
Planujesz inwestycję budowlaną albo właśnie prowadzisz budowę? Od początku października 2026 roku obowiązują przepisy, które bezpośrednio dotyczą każdego projektu budowlanego składanego do organu administracji. Nowelizacja wprowadza też zmiany w zasadach funkcjonowania samorządu zawodowego inżynierów i architektów, a to ma wpływ na uprawnienia osób nadzorujących budowę po Twojej stronie.
Nowelizacja Prawa budowlanego 2026: skąd pochodzi i czego dotyczy
28 sierpnia 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa oraz ustawy, Prawo budowlane. 1 września 2026 r. ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw pod numerem Dz.U. z 2026 r. poz. 1161.
Przepisy epizodyczne dotyczące warunków technicznych weszły w życie 2 września 2026 r., a pozostałe przepisy nowelizacji obowiązują od 2 października 2026 r. To ważna różnica, bo dwie różne daty oznaczają dwa różne reżimy czasowe, które omawiam poniżej.
Ustawa reguluje dwa obszary: zasady funkcjonowania okręgowych izb inżynierów i architektów (w tym tryb skreślenia z listy członków) oraz okres przejściowy stosowania warunków techniczno-budowlanych. Oba tematy mają bezpośrednie przełożenie na inwestorów, deweloperów i wykonawców.
Warunki techniczne budynków 2026: co oznacza 18-miesięczny okres przejściowy
Zapowiadane na 20 września 2026 r. wejście w życie zupełnie nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie doszło do skutku. Projekt aktu nie został opublikowany w Dzienniku Ustaw, co wywołało niepokój wśród projektantów, inżynierów i inwestorów.
Ustawodawca zabezpieczył tę sytuację, wprowadzając do Prawa budowlanego nowe przepisy epizodyczne. Art. 102a Prawa budowlanego ustanawia 18-miesięczny okres przejściowy, liczony od 20 września 2026 r. Przez 18 miesięcy od dnia 20 września 2026, czyli do 20 marca 2028 roku, obowiązuje okres przejściowy w zakresie wymogów technicznych.
Na czym to polega w praktyce? W okresie 18 miesięcy od dnia 20 września 2026 r. projekt zagospodarowania działki lub terenu albo projekt architektoniczno-budowlany będzie mógł zostać sporządzony zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi obowiązującymi do dnia 19 września 2026 r. Chodzi o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Kluczowy warunek: oświadczenie inwestora
Możliwość skorzystania ze starych przepisów nie jest automatyczna. Art. 102a daje inwestorowi możliwość zastosowania dotychczasowych warunków technicznych po złożeniu odpowiedniego oświadczenia, ale nie ustanawia takiego obowiązku.
Przy tym wyborze projekt techniczny i decyzje dotyczące całego zamierzenia budowlanego mają być spójne z wybranym zestawem starych przepisów. Wzór oświadczenia dostępny jest na stronie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.
Co obejmuje przepis przejściowy
- Projekt zagospodarowania działki lub terenu składany do wniosku o pozwolenie na budowę.
- Projekt architektoniczno-budowlany składany do wniosku o pozwolenie na budowę, wniosku o odrębne zatwierdzenie projektu albo zgłoszenia budowy.
- Projekt techniczny, który w takim przypadku musi być spójny z wybranymi starymi przepisami.
- Decyzje administracyjne dotyczące całego zamierzenia budowlanego, do których stosuje się ten sam reżim przepisów.
Uwaga: nie wszystkie przypadki są objęte
Brak wprowadzenia nowych warunków technicznych, o które wielokrotnie apelowała Izba, stworzyło lukę, która może prowadzić do rozbieżnych zasad projektowania, nieprzewidywalnych rozstrzygnięć i sporów o dopuszczalność inwestycji. Polska Izba Inżynierów Budownictwa zwróciła uwagę, że rozwiązania czasowe nie zabezpieczają wszystkich przypadków, w szczególności w odniesieniu do sieci gazowych i zasilania obiektów łączności.
To oznacza, że w przypadku inwestycji obejmujących te elementy infrastruktury, podstawa prawna do projektowania może być niejednoznaczna do czasu wydania nowego rozporządzenia. Warto zadbać o to, by dokumentacja projektowa wyraźnie wskazywała podstawę prawną, na której oparto przyjęte rozwiązania techniczne.
Zmiany w samorządzie zawodowym architektów i inżynierów budownictwa
Nowelizacja zmienia też zasady wewnętrzne samorządu zawodowego, co dla inwestorów i wykonawców jest istotne z innego powodu: przekłada się na to, kto może legalnie pełnić samodzielną funkcję techniczną w budownictwie.
Skreślenie z listy członków izby
Nowelizacja precyzuje terminy i tryb podejmowania uchwał przez okręgowe rady izb. Rada podejmuje uchwały w sprawie wpisu na listę, zawieszenia w prawach członka oraz skreślenia z listy, w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia. W przypadku skreślenia po prawomocnym orzeczeniu sądu dyscyplinarnego uchwałę podejmuje niezwłocznie przewodniczący rady.
Wprowadzono nową przesłankę zawieszenia: nieopłacanie składek członkowskich przez ponad 6 miesięcy. Zaległości przekraczające rok stanowią podstawę do skreślenia z listy członków izby.
Zawieszenie w prawach członka a prawo do wykonywania zawodu
Wprost zapisano w Prawie budowlanym, że osoba zawieszona w prawach członka izby nie może w okresie zawieszenia wykonywać samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. To ważne dla inwestorów i generalnych wykonawców: jeżeli kierownik budowy albo inspektor nadzoru inwestorskiego traci członkostwo izby albo zostaje zawieszony, od tego momentu nie ma uprawnień do pełnienia swojej funkcji. Zmiany zwiększają spójność przepisów i usprawniają wykonywanie orzeczeń, mających wpływ na możliwość wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Zwolnienia od pracy na rzecz izby
Nowelizacja uregulowała też kwestię zwolnień od pracy pracowników pełniących funkcje w organach izby. Pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika na wniosek okręgowej rady lub jej przewodniczącego albo Krajowej Rady Izby, bez prawa do wynagrodzenia ze strony pracodawcy. Zasady kompensacji wynagrodzenia przez samorząd zawodowy określa Krajowa Rada Izby.
Co powinien zrobić inwestor, deweloper i wykonawca już teraz
Zmiany są w wielu przypadkach korzystne dla branży, bo dają pewność prawną na etapie projektowania. Jednak nieprecyzyjne działanie w tym obszarze może prowadzić do opóźnień postępowań administracyjnych albo sporów z organem na etapie odbioru. Warto zadbać o kilka kwestii.
- Jeżeli planujesz nowe pozwolenie na budowę: ustal z projektantem, czy projekt będzie sporządzany według starych, czy nowych przepisów. Wybór wymaga złożenia oświadczenia inwestora. Brak oświadczenia przy dokumentacji bazującej na starych warunkach technicznych to ryzyko formalne.
- Jeżeli masz postępowanie w toku: pozwolenia wydane i zgłoszenia skutecznie dokonane przed 20 września 2026 r. pozostają bez zmian. Nie musisz dostosowywać trwającego postępowania.
- Jeżeli angażujesz kierownika budowy lub inspektora nadzoru: weryfikuj aktualny status ich przynależności do okręgowej izby. Zawieszenie lub skreślenie z listy pozbawia ich uprawnień. Zadbaj o to, by umowy z tymi osobami zawierały stosowne postanowienia na wypadek utraty uprawnień.
- Jeżeli inwestycja obejmuje sieci gazowe lub infrastrukturę telekomunikacyjną: skonsultuj z projektantem, czy zakres ochrony przepisów przejściowych obejmuje Twój projekt w całości. W tych obszarach luka prawna może być istotna.
Podsumowanie: stabilizacja, ale nie bez ryzyk
Nowelizacja z 31 lipca 2026 r. to w dużej mierze odpowiedź na realne zagrożenie: ryzyko, że z dniem 20 września 2026 r. branża budowlana zostałaby bez obowiązujących warunków technicznych i bez nowego rozporządzenia. Zmiany zwiększają spójność przepisów i usprawniają wykonywanie orzeczeń, a 18-miesięczny bufor czasowy daje projektantom i inwestorom czas na przygotowanie się do nowych regulacji. Jednocześnie niepełne objęcie przepisami przejściowymi wszystkich typów inwestycji oznacza, że w złożonych projektach warto zawczasu sprawdzić, na jakiej podstawie sporządzana jest dokumentacja.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i stanowi omówienie przepisów, nie jest poradą prawną w konkretnej sprawie. Jeżeli prowadzisz inwestycję i masz wątpliwości co do tego, które przepisy techniczne powinny być podstawą Twojej dokumentacji projektowej, albo chcesz zabezpieczyć umowy z uczestnikami procesu budowlanego przed skutkami zmiany ich uprawnień zawodowych, zapraszam do kontaktu z kancelarią: biuro@praevia.pl, tel. 514 383 268.
Masz podobny problem w swojej inwestycji? Skontaktuj się z nami: biuro@praevia.pl, tel. 514 383 268. Więcej informacji: https://praevia.pl/